Derbyniodd yr Ombwdsmon gĹľyn bod Cyn Aelod (âyr Aelodâ) o Gyngor Cymuned Bishton (ây Cyngor Cymunedâ) wedi torriâr Cod Ymddygiad. Honnwyd bod yr Aelod wedi bod yn anghwrtais ââr Clerc mewn cyfarfod oâr Cyngor, wedi anwybyddu cais i beidio â chysylltu ââr Clerc ac wrth wneud hynny wedi ei fwlio aâi aflonyddu. Honnwyd hefyd bod yr Aelod wedi methu â datgan buddiant mewn cynnig setliad.
Ystyriodd yr ymchwiliad y paragraffau canlynol oâr Cod Ymddygiad:
4(b) â rhaid i aelodau ddangos parch ac ystyriaeth at eraill
4(c) â ni ddylai aelodau ymddwyn yn fwlio nac aflonyddu ar unrhyw berson
11 â datgelu buddiannau personol
11 â datgelu buddiannau gwahaniaethol
Yn ystod yr ymchwiliad, ystyriwyd gwybodaeth gan y Cyngor Cymuned a chyfwelwyd tystion. Gadawodd yr Aelod ei rĂ´l ac ni chymerodd ran yn yr ymchwiliad.
Canfuâr ymchwiliad fod yr Aelod wedi codi ei lais iâr Clerc mewn cyfarfod ac wedi cynnig ymddiheuriad cyfyngedig am ei ymddygiad. Canfu fod yr Aelod wedi anfon e-bost at y Clerc ond bod hwn yn ateb pob neges e-bost ac ar yr adeg yâi hanfonwyd, roedd proses ar waith i anfon yr holl ohebiaeth at y Clerc at y Cadeirydd. Canfuâr ymchwiliad hefyd fod yr Aelod wedi cymryd rhan yn y cynnig ar gyfer setliad a chytundeb ar gyfer y Clerc.
Roedd yr Ombwdsmon oâr farn bod ymddygiad yr Aelod yn y cyfarfod ac mewn e-bost yn awgrymu bod paragraff 4(b) oâr Cod Ymddygiad wediâi dorri ond nad oedd yn ddigon difrifol i gyfiawnhau unrhyw ymyrraeth ââi hawl i godi pryderon am faterion y Cyngor. gweinyddu neu ei bod yn debygol y byddai cosb yn cael ei gosod arno. Nid oedd yr Ombwdsmon o’r farn bod yr ymddygiad yn ddigon difrifol fel ei fod yn awgrymu torri paragraff 4(c) o’r Cod Ymddygiad.
Roedd yr Ombwdsmon o’r farn, mewn perthynas â’r setliad, bod gweithredoedd yr Aelod yn awgrymu torri paragraffau 11 a 14 o’r Cod Ymddygiad. Fodd bynnag, y setliad oedd y canlyniad a ddymunir gan y Clerc ac felly nid oedd yn ei roi dan anfantais. Byddai’r bleidlais i gymeradwyo’r setliad wedi’i chario o hyd oherwydd cytunwyd yn ddiwrthwynebiad. Gan nad oedd yr Aelod bellach yn ei swydd a bod perthnasoedd yn y Cyngor Cymuned wedi gwella nid oedd yr Ombwdsmon yn ystyried ei bod er budd y cyhoedd i gymryd unrhyw gamau pellach mewn perthynas ââr mater hwnnw.
Canfuâr Ombwdsmon, o dan Adran 69(4)(b) o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000, nad oedd angen cymryd unrhyw gamau mewn perthynas ââr materion yr ymchwiliwyd iddynt.